Srpsko narodno vijeće, Serb national council

Milan Kašanin Milan Kašanin
znameniti Srbi u Hrvatskoj

Milan Kašanin – historičar umjetnosti, književnik

Milan Kašanin, istoričar umjetnosti, književnik, književni kritičar, esejista, muzealac, rodio se u siromašnoj porodici oca Nikole Popovića i majke Anke Kašanin u Belom Manastiru 21. februara 1895 godine. Osnovno obrazovanje stječe u Srpskoj narodnoj osnovnoj školi, a Srpsku veliku pravoslavnu gimnaziju pohađa u Novom Sadu od 1906. do 1814. godine. Buntovni karakter i učešće u demonstracijama poslije ubistva Ferdinanda onemogućile su mu upis na studij filozofije u Zagrebu, tako da 1915. kreće na romansku i slavensku filologiju u Budimpešti. Već nakon prvog semestra bio je mobiliziran, ali je veći dio vremena proveo po raznim bolnicama izbjegavajući front lažnim dijagnozama. U Zagrebu je nastavio studij filozofije, a po okončanju rata odlazi u Novi Sad u Presbiro narodne uprave za Bačku, Baranju i Banat. Tek 1919. odlazi u Pariz studirati istoriju umjetnosti, komparativnu književnost i ruski jezik i književnost, da bi 1923. diplomirao estetiku i istoriju umjetnosti. Napokon se vraća u Beograd gdje je na tamošnjem univerzitetu doktorirao 1926. na temu Bele crkve karanske, njena istorija, arhitektura i živopis. Iduće godine zajedno sa Veljkom Petrovićem objavljuje kapitalno djelo Srpska umetnost u Vojvodini za što dobija nagradu Matice Srpske. Iste godine dobija namještenje u Muzeju savremene umetnosti, najprije kao kustos, a kasnije i kao upravnik, da bi mu princ Pavle Karađorđević 1936. dodijelio mjesto direktora u njegovom muzeju, preteči Narodnog muzeja u Beogradu. Kašanin organizira vrhunske izložbe, uređuje napredne časopise u kojima objavljuje zapažene priloge i likovne kritike, predaje istoriju umjetnosti na Umetničkoj školi u Beogradu. Poslije rata pada u nemilost, prerano ga već 1945. penzionišu, da bi tek 1953. bio reaktiviran na mjestu upravnika Galerije fresaka. Na tom položaju priređuje brojne izložbe srpskog srednjovjekovnog slikarstva širom evropskih metropola i u Latinskoj Americi, drži predavanja na svjetskim univerzitetima, slovom i riječju populariše srpsku nacionalnu baštinu.

Književnim radom se bavi još od gimnazijskih dana kada objavljuje priloge u Obzoru, Književnom jugu, a napose Savremeniku. Pisao je i pripovijetke o vojvođanskom životu, romansirao beogradsku sredinu, objavio brojne eseje o likovnim umjetnicima, jedan odličan pregled srpske srednjovjekovne književnosti, a posebno se istakao esejističkim radom koji vrhuni zbirkom tekstova o srpskim pjesnicima i pripovjedačima Sudbine i ljudi, Beograd 1968. godine. Preminuo je u Beogradu 21. novembra 1981. godine.  

znameniti Srbi u Hrvatskoj
Sofija Marinković

sofija marinković

narodna heroina

Josif Runjanin

josif runjanin

skladatelj

Kata Pejnović

kata pejnović

narodna heroina

Vojin Bakić

vojin bakić

kipar

Adam Dupalo

adam dupalo

partizanski borac

Gavro Manojlović

gavro manojlović

historičar